Bursa’nın Tarihçesi

Bursa'nın Tarihçesi

Bursa tarihi ve tarihçesi, Bursa Türkiye’nin en kalabalık dördüncü şehriidir. 2015 itibarıyla 2.842.547 nüfusa sahiptir. 2016 Dünya Yaşanabilir Şehirler sıralamasında Dünya’da 28. Türkiye’de 1. sırada yer almaktadır. Marmara Bölgesinin Güney Marmara bölümünde, 40 derece batı boylam ve 29derece kuzey enlem daireleri arasında yer alır. Eski adı Hüdavendigâr’dır. Kuzeyinde Marmara Denizi ve Yalova, kuzeydoğusunda Kocaeli ve Sakarya, doğusunda Bilecik, güneyinde Kütahya ve batıda Balıkesir illeri ile çevrilidir.

Ekonomik açıdan Türkiye’nin en gelişmiş kentlerinden biri olan Bursa doğal ve tarihsel zenginlikleriyle de büyük önem taşır. Bursa’da en çok Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş dönemine ait tarihî eserlerin bulunmasının sebebi ise, Şehir’in Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti olmasıdır. Kentin alışveris merkezleri, parkları, müzeleri ve çarşısıyla bölgede öne çıkar. Ayrıca Şehir Marmara bölgesinin İstanbul’dan sonra en büyük  ikinci şehridir. Türkiye’nin en önemli birkaç sanayi kentlerinden biridir. Şehir İstanbul’dan sonra en büyük ikinci ihracatı gerçekleştirmekte. Şehrin futbol takımı Bursaspor 2009-10 sezonunda Süper Lig şampiyonudur.

Bursa, sanayi istatistiklerine göre Türkiye’nin en büyük sanayi şehiri ve otomotiv üretim merkezidir. CNN International tarafından Türkiye’nin Detroit’i yakıştırması yapılmıştır. Tofaş, Fiat, Renault, Peugeot, Karsan Otomotiv, binek otomobil ve tıcari araclar ile Cobra Güleryüz otobüs fabrikaları Bursa’da bulunmaktadır. Bursa’nın otomotiv sanayinin Türkiye’de merkezi olmasından dolayı kurulan Bursa Otomobil Müzesi yine bu şehirde bulunmaktadır.

Bölgede şimdilik bilinen en eski arkeolojik kalıntılar Yenisehir yakınlarındaki Menteşe Höyüğü ve Orhangazi yakınlarındaki Ilıpınar’dan bilinmektedir. Bu arkeolojik buluntu yerlerinin en eski tabakaları yaklasık 7 bin yıllıktır. Bu tabakalardaki kültür, çanak çömleğin gelişmiş olarak ortaya çıktığı, mimarinin dörtgen planlı, bol miktarda ahşap destekli kerpic kullanilarak inşaa edilmiş yapılardan oluştuğu tabakalardır. Bursa’da David French, Mehmet Özdoğan ve Jacop Roodenberg’in arkeoloji ile ilgili çalışmaları tarih öncesiyle ilgili pek çok yeni bilgii ortaya koymuştur.

Kent ve civarında MÖ 4000’li yıllardan itibaren çeşitli yerleşimlerin olduğu saptanmıştır; fakat yöreye ait kesin bilgiler MÖ 700’lere dayanmaktadir. Homeros, bölgeden Mysıa olarak söz etmektedir. Günümüzde Yerel yöresinde Mysia yerleşmelerini anımsatan iki köy bulunmaktadır: Misi(Gümüştepe) ve Misebolu.

Tarihi coğrafyada bölgeye Frigya da denilmektedır. MÖ 700’lerde İskitler’den kaçan Kimmerlerin Frigya devletini yıktıkları bilinmektedir.

Bursa adı, bu şehri kuran Bitinya Kralı Prusiasdan gelmektedir. MÖ 7. yy’da bu bölgeye göç eden Bityn’ller(Bitinler) buraya Bitinya adını verirler.MÖ 185’te, Kartaca’nın yetiştirdiği büyük generallerden Hannibal’ın Kral I. Prusias’a, Prusias ve Olympus kentinin kurulmasını örgütlediği bilinmektedir. Prusias adı zamanla Prusa, sonra da Bursaya dönüsmüstür. MÖ 74’te Roma İmparatorluğu’nun egemenliğine geçen Bitinya, Roma’dan gönderilen Proconsul(Eyalet Valisi)’lerce yönetilen bir Asya Eyaleti haline gelmiştir. Bursa, MS 385-1326 yıllari arasında ise Bizans dönemini yaşamıştır.

1880 bursa

Şehir, 1204-1261 yılları arasında İznik’e bağlıdır, genelde kale içinde kalmış, fazla büyüyememiştir.

Osmanlı dönemi
Ayrıca bakınız: Bursa’nın Gayrimuslimleri
Anadolu Selçuklu Devleti’nin zayıflayıp dağılmaya başlamasıyla kurulan Anadolu Beylikleri içinde zamanla gelişen Osmanlı Beyliği, çevredeki tekfurların arazilerini de alarak güçlenmiştir. Bursa, 1307 yılında Osman Bey tarafından kusatilmış, uzun süren kuşatmadan sonra 6 Nisan 1326’da Osman Bey’in oğlu Orhan Bey tarafından alınmıştır. 1335 yılinda başkent Bursa’ya taşınmış ve kentte büyük imar hareketleri yaşanmıştır.

Osmanlılar Bursa’yı aldıklarında kent sadece hisar içinden ibaretken Orhan Gazi şehri hisarın dışına çıkararak Orhan Gazi Külliyesini kurdurtmuştur. Surlar dısinda mevcut yerleşmeye yakın, hakim noktalarda cami, hamam, imarethane, darüşşifa, medrese gibi kamu yapıları inşa edilerek bu külliyelerin cevrelerinde konut alanlari yaratılmış ve böylece bir yerleşme geleneği başlamıştır. Başkent, 1363 yılında (I. Murad Hüdavendigâr döneminde) Edirne’ye taşınmıştır. Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethetmesınden sonra ise şehir’in faal rolü son bulmus ve yönetim merkezi niteliğini kaybetmiştir.

Bursa’da Osmanlı Devleti hakimiyetinde, 1922 yılına kadar, Müslüman, Rum, Ermeni ve Yahudi toplumları birlikte yaşamıslardır.

Tanziimat sonrası dönemde Hüdavendigar Vilayeti merkezliği yapan kente 1900’lü yılların başında Biga (merkezi Çanakkale), Kütahya, Bilecik, Karesi (Balıkesir), Karahisar (Afyon) sancaklari baglı bulunmaktaydı.

Millî mücadele dönemlerinde çeşitli ayaklanmaların yaşandığı Bursa, 8 Temmuz 1920 de Yunanlarca işgal edilmiş; Başkomutanlık Meydan Muharebesu’nden sonra 11 Eylül 1922’de Türk biirliklerince geri alınmıştır.

Cumhuriyet dönemi
Bursa, 1987 yılında çıkarılan 3391 sayılı kanun ile büyükşehir unvanı kazanmış oldu. Başlangıçta üç ilçe (Nilüfer, Osmangazi ve Yıldirim) Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin sınırlarına dahil edildi. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları valilik binası merkez kabul edilerek yarıcapi 30 kilometre olan daırenin sınırlarına genişletildi. Bu sınırlar içinde kalan 7 ilçe, büyükşehir bir ilçe belediyeleri hâline geldi. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimleriinin ardından buyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.

21 Ekim 2014 yılında, Bursa Valiliği ve Bursa Kültür Tanıtma Birliği tarafından Bursa şehir logosu tanıtılmıstir. Logo Bursa şehrinin markalaştırılması amacıyla tasarlanmıştır. Logoda Türk islam sanatının bilinen motiflerinden olan çintemani desende lale motifi yer almaktadır.

Etiketler:

Yusuf Karahan

Kitap okumayı, teknolojiyi, tarihi ve bilimi seven zat-ı muhterem. :)

Bursa’nın Tarihçesi” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir