Elazığ’ın Tarihçesi

elazığ'ın tarihi

Elâzığ, eski adları ile: El-Aziz Türkiye Cumhuriyeti’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde Yukarı Fırat Havzasında bulunan bir ildir. İlin sınırları 8.327 km2’si kara olmak üzere, 826 km2’si baraj ve doğal göl olmak üzere toplam olarak 9153 km2 ‘lik alanı kapsamaktadır. İl, merkez ilçe ile birlikte toplam 11 ilçe, 537 köy ve 709 mezra yerleşkesinden oluşmaktadır. Nüfus bakımından Doğu Anadolu’nun Erzurum ve Malatya illerinden sonra en büyük 3. il olarak gösterilir. Halk arasında Elâzığlı olanlara, Elâzığ ağzında ağabey ve kardeş anlamlarına gelen gakgoş hitabı kullanılır.İlin tarihi M.Ö. 20. yüzyıla kadar dayanır. Müslüman, Süryani , Ermeni ve Rum halklarının uzun yıllar birlikte yaşadığı bu kesimde günümüzde halâ farklı kültür ve medeniyetlerin kalıntıları gözle görmek mümkün. İlin ismi 1937 yılında Atatürk’ün şehre yaptığı bir ziyarette sunduğu teklif ile Azık ili manasına gelen El-Azık olarak değiştirilmiştir. Türkçe söyleyiş kolaylığı ve uyumu nedeniyle Elâzığ halini almıştır.

Elazığ’ın Tarihçesi;

elazığ'in sınırları

Elâzığ, eski dönemde ki Harput ‘un devamı niteliğindedir. Bu nedenle Elâzığ tarihi Harput tarihi ile beraber ele alınmaktadır. Harput, Anadolu’yu Mezopotamya’ya bağlayan kervan yollarının geçiş güzergahı içerisinde yer almış, birçok kültüre ve devlete ev sahipliği yapmıştır. Harput’un, bilinen en eski sakinleri M.Ö. 2000’li yıllarında Doğu Anadolu’ya yerleşmiş olan Hurriler’dir. Hurriler’in ardından El-Aziz Hitit hakimiyetine girmiş, çok sürmeden M.Ö. 9.yy döneminde Doğu Anadolu’da devlet kuran Urartular hükmetti. Harput, 1085 yılında Türklerin eline geçmiş, daha sonra İlhanlılar, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Safeviler tarafından ele geçirilmiş. 1516 yılında gerçekleşmiş olan Çaldıran Muharabesi sonrasında Osmanlı Ordusu tarafından tekrar Elazığ fethedilmiştir. Sonralarında Harput’taki yaşamın, şimdiki Elâzığ Merkez İlçesi’nin bulunduğu ovaya 19. yy ortalarında gelmesi ve çevre ilçelerin Elazığ’a bağlanması ile birlikte bugünkü Merkez İlçe ve 9 ilçeyi kapsayan Elazığ ili sınırları bu ilçeler sayesinde oluşmuştur. Esas gelişimini Cumhuriyet zamanında göstermeye başlamıştır. Sultan Abdulaziz’in tahta çıkmasıyla, Ahmed İzzet Paşa zamanında tayin edilen vali teklifiyle 1867 yıllarında şehre Mamurat’ül-Aziz ismi verilmiş, Halk arasında telafuz zorluğu nedeniyle kısaca Elaziz olarak söylenmiştir. 1937 yılında Atatürk’ün ziyaretinde teklifi ile azık ili manasına gelen El-azık adı verilmiş daha sonra Elazığ halini almıştır.

Etiketler:

Elazığ’ın Tarihçesi” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir