Konya’nın Tarihçesi

Konya'nın Tarihçesi

Konya tarihi ve tarihçesi, Türkiye’nin yüz ölcümü bakımından en büyük ili ve en kalabalik yedinci şehri. 31 ilçeden oluşan bu kent TÜİK’in 2014 verilerine göre 2.108.808 kişi yaşamaktadır. Trafik plaka numarası 42’dir. 1875’te kurulan Konya Belediyesi, 1987’de cıkarılan 3399 sayılı yasa geregince “büyükşehir” statüsüne kavuşmuş olup 1989’dan beri belediye hizmetleri bu statüye göre yürütülmektedir. 2014’te 6360 sayılı kanun ile büyüksehir belediyesinin sınırları il mülki sınırlari oldu.

Ekonomik açıdan Türkiye’nin gelişmiş kentlerinden biri olan bu şehir doğal ve tarihsel zenginlikleriyle de önem tasır. Dünyanın en eski yerlesimlerinden biri olan Çatalhöyük, 2012 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır. Şehir Anadolu Selçukluları’nın ve Karamanoğulları’nın başkentliğini yapmıstır.Türkiye’nin en önemli sanayi kentlerindendir. Anadolu Kaplanları’ndandır. Sehrin futbol takımı Torku Konyaspor’dur. Yöresel yemekleri Etliekmek,Bamya Çorbası, Mevlana böreği, Fırınkebabı’dır. Şehrin simgeleri arasında Mevlana Müzesi (Kubbe-i Hadrâ), cift baslı kartal dır.

Tarih öncesi dönem
Mevlana Şehri, Türkiye’deki en eski yerleşim birimlerinden biridir. Kentte yerlesimin Prehistorik (Tarih öncesi) çagdan başladığı görülmektedir. Şehrin merkezinde yer alan ve aynı zamanda bir höyük olan, Anadolu Selçuklu sultanı II. Alaeddin Keykubad’a nispetle Alâeddin Tepesi adı verilen suni tepe ve çevresinde yapilan arastırmalar sonucu, prehistorik çağ içinde gerek Neolitik (Cilalı Taş Devri) ve Kalkolitik ve gerekse Erken Bronz Çağlarına ait kültürel bulgulara rastlanmıstır.

Yine prehistorik çaga ait höyüklerden, merkeze 15 km mesafede yer alan ve Kentin bugünkü merkez Harmancık mahallesinde yer alan Karahöyük ve Konya Ovası üzerinde, bulunmus en eski ve en gelismiş Neolitik devir yerlesim merkezi olan Çatalhöyük bulunmaktadır.

Roma dönemi
Anadolu ve Suriye topraklarında büyük bir imparatorluk kuran Hititler bu şehrede da hakim olmuslardir. Hititler’den sonra Friglerin egemenliğine giren Konya (Kavania) daha sonra Lidyalılar, Persler ve Büyük İskender’in istilalarına uğramıştır. Sonraları Anadolu’da Roma hakimiyeti sağlanınca Konya İconium olarak varlığını korumuştur.

Önemini Roma ve Bizans dönemleri boyunca korumuş olan şehir, Hıristiyanlığın ilk yıllarında dini bir merkez hüviyeti de kazanmıstir. Aziz Paul Anadoludaki dinî seyahatleri sirasında bu şehre de uğramıştır.

Selçuklu dönemi
İslamiyetin doğuşuyla beraber Doğu Roma İmparatorluğu aleyhine büyüyen İslam Devleti, İstanbul’u hedef alan harekatlari sırasında Konya üzerıne de akınlar düzenlemişlerdir. Anadolu’da ve Konya çevresinde ilk İslami oluşumlar bu devirde ortaya çıkmıştır.

1071 senesinde Malazgirt Ovası’nda yapilan Malazgirt Savası’ndan önce Anadolu üzerine keşif harekatları düzenleyen Türkler ve Anadolu’yu tanıyan Büyük Selçuklular, bu savaş sonucu Anadolu’nun büyük bir kısmı ile beraber bu kenti de, ele gecirmisler ve bölgedeki uzun Bizans hakimiyetine son vermişlerdir.

Süleyman Şah 1076 yılında Konya’yı Anadolu Selçukluları’nın başkenti yapmış, bilahare başkent 1080 yılında İznik’e nakledilmiştir. İlk haçlı seferi sırasında İznik şehri tekrar Bizans’ın eline geçmiş, sultan I. Kılıçarslan da 1097 tarihinde başşehri tekrar mevlana şehrine taşımıstır. Bu tarihten 1277 yılına kadar bu şehir aralıksiz Anadolu Selçuklu Devleti’nin başkenti olmuştur. I. Alaeddin Keykubad (1220-1237) devrinde şehrin etrafına muhkem bir sur inşa edilmiştir ve namıdeğer mevlana şehri Anadolunun en büyük sehirlerinden biri olmustur. Selçuklular devrinde şehirde cuma namazı kılınan yedi büyük cami vardı. Toplam şehir nüfusu 45.000-50.000 arasında tahmin ediliyor.

Karamanoğulları dönemi
Karamanogullarının kökeni Azerbaycan’dan Sivas’a göc eden Hoca Saadettin’in oğlu Nur-i Sufi’ye dayanmaktadır. Buradan Torosların eteğinde olan Larende kasabasına gelip yerleşmişlerdir.Karamanoğulları Oğuzların Avşar boyundandirlar. Nur-i Sufi’nin oglu Kerimeddin Karaman Bey 13. yüzyılda buradan başlamak üzere Kilikya bölgesinin büyük bir kısmında güç sahibi olmuş. Bunun üzerine Anadolu Selçuklu Devleti sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafindan bölgenin beyi olarak atanmıstir.Karamanoğlu Mehmet Bey bu kenti 1277 yılında beyliğine katmıştır. Selçuklunun yıkılışından sonra bu şehiri Karamanoğulları topraklarına katılmış ve beyliginin başkenti olmustur. Tam 16 kez Osmanogulları ve Karamanoğulları arasında el değiştirmiştir.

Osmanlı dönemi
Şehir 1467 senesinde kalıcı Osmanlı egemenliğine gecmiştir. Sultan II. Mehmed Konya’yı zaptederek Karamanoglu hakimiyetine son vermiştir. Osmanlı devrinde Konya önce Karaman Eyaletinin sonrada Konya Vilayetinin merkezi olmuştur. Osmanlı Rus Savası ve Balkan Harbi sonunda zorunlu göce zorlanmış yüzbinlerce müslüman Arnavut,Çerkes,Boşnak kökenli Balkan ve Kafkas muhaciri tarıma elverişli olması sebebiyle Konya ve İlçelerine İskan edilmişlerdir.

Konya'nın Tarihi

Kurtuluş Savaşı dönemi
Milli mücadelenin başlamasıyla Konya bu kutsal mücadelenin içinde yer almış, ancak istenmeyen ve Konya halkınca pek tasvip görmeyen bazı olayların gelişmesi, bir takım yanlıs anlamalara, gercekle pek alakası olmayan yorumlara yol açmıştır.

Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Vali’nin Artin Cemal’in yanı sıra Konya’daki Amerikalı Miss Kouchman, İngiliz Rahip Rew Frew, Dr. İpokrat, Kirkor Şişmanyan, Rodoslu Nikola Samarcidis ve Kıbrıslı Kemal Subhuezel gibi ajanların, azınlık temsilcilerinin tabi Damat Ferit ve Zeynel Abidin’in her türlü engelleme, çabalarina rağmen kurulmustur. Tabii Konya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Kadınlar Şubesinin kurulması da önemlidir.

Konya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı Sivaslı Ali Kemal’in çalısmaları, çabaları Mustafa Kemal Paşa tarafından takdir edilmistir. Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin bu çalışmalar içinde önemsediğim İşgale ve işgalcilerin uygulamalarına karşı düzenlenen protesto mitingleridir. Bu mitinglerle Konya halkınin tepkisi dile getirilmis, hem de halkın birlik beraberliğinin oluşması sağlanmıştır. Hele o günlerde ilk kadın mitingi bu kentte yapılmış, işgale karşı şehrin kadınlarımızın tepkisi bu mitingle ifade edilmiştir.

şehir, işgal görmeyen Ankara, Kayseri, Yozgat, Çorum, Çankırı gibi iç Anadolu şehirleriyle birlikte kurtuluş savaşında ordunun ihtiyaçlarınin karşılandığı lojistik merkezi olmustur. Cephede savasan ordunun ihtiyaçları bu şehirde  toplanmış ve cepheye buradan gönderilmiştir. Kent, cepheden gelen yaralı ve hastaların tedavi gördügü merkez olmuştur.

Cumhuriyet dönemi
Konya, 1987 yılında cıkarılan 3399 sayılı kanun ile büyükşehir unvanı kazandı. Başlangıçta üç ilçe (Karatay, Meram ve Selçuklu) Konya Büyükşehir Belediyesi’nin sınırlarına dahil edildi. 2004 yılında cıkarilan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları valilik binası merkez kabul edilerek yarıçapı 30 kilometre olan dairenin sınırlarına genişletildi. 2012 yılında cıkarilan 6360 sayılı kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.

Etiketler:

Yusuf Karahan

Kitap okumayı, teknolojiyi, tarihi ve bilimi seven zat-ı muhterem. :)

Konya’nın Tarihçesi” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir